Desen çizimi, gördüğümüz ya da düşündüğümüz bir formu çizgi ve leke yardımıyla kurma çalışmasıdır. Ben deseni bitmiş bir resimden çok, görmeyi öğrenmenin yöntemi olarak düşünüyorum. El kadar gözün de eğitildiği bir süreç.
Desen çiziminde önce neye bakılır?
Yeni başlarken ayrıntılara erken girmek çok kolay. Göz, kirpik ya da kumaş kıvrımı ilgi çekici olabilir; fakat büyük oranlar yanlışsa bu ayrıntılar resmi kurtarmıyor. Önce formun kapladığı alanı, ana yönünü ve parçalar arasındaki ilişkiyi kurmak gerekiyor.
Bir nesneyi çizerken kendime şu soruları soruyorum:
- En yüksek ve en geniş nokta nerede?
- Form hangi yöne eğiliyor?
- Büyük boşluklar hangi şekli oluşturuyor?
- En açık ve en koyu alanlar nerede?
Ölçü alma ve oran kurma
Kalemi göz hizasında tutarak bir parçayı diğerine oranlamak klasik ama işe yarayan bir yöntem. Örneğin başın yüksekliğini bir birim kabul edip gövdenin kaç baş uzunluğunda olduğunu karşılaştırabilirsin. Kalemi oynatmadan başparmakla ölçüyü işaretlemek, tahmini daha kontrollü hâle getirir.
Çizgiye bastırmadan önce sayfada üst, alt, sağ ve sol sınırları küçük işaretlerle belirlemek de kompozisyonun taşmasını önler.
Çizgi mi, leke mi?
Kontur çizgisi formun sınırını anlatır; leke ise ışık ve hacim duygusunu kurar. Gerçekte nesnelerin çevresinde siyah bir çizgi yoktur. Bu nedenle her kenarı aynı koyulukta çevirmek resmi düzleştirebilir.
Işığa yakın kenarları daha yumuşak, gölgede kalan veya üst üste gelen bölgeleri daha belirgin kullanmak hacmi artırır. Bazen çizgiyi tamamen kaldırıp yalnızca iki lekenin karşılaşmasına izin vermek daha gerçekçi görünür.
Başlangıç için desen egzersizleri
- Beş dakika boyunca elini kâğıttan kaldırmadan tek çizgiyle bir nesne çiz.
- Aynı nesneyi yalnızca düz çizgilerle geometrik olarak kur.
- Ayrıntıya girmeden üç ton kullan: açık, orta ve koyu.
- Nesne yerine çevresindeki boşlukları çizmeyi dene.
- Çalışmayı aynadan veya telefon kamerasından ters çevirerek kontrol et.
Karakalemde sık yapılan hata
Koyu alanlara çok erken girmek düzeltme payını azaltıyor. Ben önce hafif ve geniş hareketlerle iskeleti kuruyor, oranlar oturduktan sonra koyu değerleri ekliyorum. Silgiyi yalnızca hata temizlemek için değil, kömür ya da grafit içinden ışık çıkarmak için de kullanmak mümkün.
Desende hız, eli çabuk hareket ettirmekten önce doğru şeye bakmayı öğrenmekle geliyor.
Düzenli çalışmak için her gün uzun saatler ayırmak şart değil. On dakikalık küçük eskizler, haftada bir kez yapılan çok uzun çalışmadan daha sürdürülebilir olabiliyor. Tarih atmak da gelişimi görmeyi kolaylaştırıyor.